Người Được Ủy Quyền Chết Thì Hợp Đồng Ủy Quyền Có Còn Hiệu Lực?

Khi thực hiện giao dịch dân sự, nhiều người thắc mắc người được ủy quyền chết thì hợp đồng ủy quyền có còn hiệu lực hay không. Đây là vấn đề cần được xác định dựa trên thời điểm chết và tình trạng thực hiện công việc được ủy quyền.

Theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015, đại diện theo ủy quyền chấm dứt khi người đại diện hoặc người được đại diện là cá nhân chết. Vì vậy, khi người được ủy quyền qua đời, quyền đại diện của người đó không tiếp tục được thực hiện như trước. Văn phòng công chứng Đại Việt sẽ giúp bạn làm rõ quy định và cách xử lý trong trường hợp này.

Người được ủy quyền chết thì hợp đồng ủy quyền có còn hiệu lực?

Về nguyên tắc, khi người được ủy quyền chết, quan hệ đại diện theo ủy quyền của người đó chấm dứt.

Khoản 3 Điều 140 Bộ luật Dân sự 2015 quy định đại diện theo ủy quyền chấm dứt khi người được đại diện hoặc người đại diện là cá nhân chết.

Điều này có nghĩa người được ủy quyền không còn quyền nhân danh người ủy quyền để tiếp tục thực hiện công việc.

Tuy nhiên, cần phân biệt chấm dứt quyền đại diện với toàn bộ hậu quả pháp lý của những công việc đã được thực hiện trước thời điểm người được ủy quyền chết.

Quyền đại diện chấm dứt khi người được ủy quyền chết

Người được ủy quyền thực hiện công việc nhân danh người ủy quyền trong phạm vi được giao.

Khi người này chết, quyền đại diện theo ủy quyền không tiếp tục được chuyển tự động cho người khác.

Người thân hoặc người thừa kế của người đã chết cũng không đương nhiên trở thành người được ủy quyền thay thế.

Công việc đã thực hiện trước khi chết cần được xem xét riêng

Nếu người được ủy quyền đã thực hiện một phần công việc trước khi chết, cần xác định công việc đã hoàn thành đến đâu.

Các giao dịch đã được xác lập hợp pháp trước thời điểm chấm dứt đại diện cần được xem xét theo quy định tương ứng.

Do đó, không nên hiểu rằng mọi giao dịch liên quan đến người được ủy quyền đều tự động mất hiệu lực khi người này qua đời.

Hợp đồng ủy quyền chấm dứt khi người được ủy quyền chết không?

Cần phân biệt giữa hợp đồng ủy quyền và đại diện theo ủy quyền.

Điều 562 Bộ luật Dân sự 2015 xác định hợp đồng ủy quyền là thỏa thuận giữa các bên. Theo đó, bên được ủy quyền thực hiện công việc nhân danh bên ủy quyền.

Trong khi đó, Điều 140 quy định các trường hợp chấm dứt đại diện theo ủy quyền. Một trong những trường hợp đó là người đại diện là cá nhân chết.

Chấm dứt quyền đại diện không đồng nghĩa mọi vấn đề đều biến mất

Khi người được ủy quyền chết, người này không thể tiếp tục thực hiện quyền đại diện.

Tuy nhiên, những nghĩa vụ liên quan đến công việc đã thực hiện trước đó cần được xử lý theo tình trạng thực tế.

Ví dụ, người được ủy quyền đã nhận tài sản hoặc lợi ích từ việc thực hiện công việc. Việc giao lại tài sản cần được xem xét theo nghĩa vụ của bên được ủy quyền.

Thời hạn ghi trong hợp đồng không làm quyền đại diện kéo dài sau khi chết

Điều 563 Bộ luật Dân sự quy định thời hạn ủy quyền do các bên thỏa thuận hoặc pháp luật quy định.

Tuy nhiên, việc hợp đồng còn thời hạn không có nghĩa người đã chết vẫn có thể tiếp tục đại diện.

Khi xuất hiện căn cứ chấm dứt đại diện theo Điều 140, quyền đại diện của người đó không tiếp tục được thực hiện.

Vì sao người được ủy quyền chết thì quyền đại diện chấm dứt?

Quan hệ đại diện theo ủy quyền gắn với chủ thể cụ thể được trao quyền.

Người được ủy quyền thực hiện công việc nhân danh người ủy quyền. Vì vậy, quyền này không tự động chuyển cho người khác khi người được ủy quyền chết.

Ủy quyền có tính chất gắn với người được ủy quyền

Khi lập hợp đồng, bên ủy quyền lựa chọn một người cụ thể để thực hiện công việc.

Người này phải đáp ứng điều kiện và thực hiện quyền trong phạm vi được giao.

Do đó, người khác không thể tự nhận quyền đại diện chỉ vì có quan hệ gia đình hoặc thừa kế với người được ủy quyền.

Người thừa kế không tự động trở thành người được ủy quyền

Đây là điểm cần đặc biệt lưu ý.

Người thừa kế của người được ủy quyền không mặc nhiên có quyền tiếp tục ký kết hoặc thực hiện giao dịch thay người ủy quyền.

Nếu công việc vẫn cần tiếp tục, người ủy quyền có thể xem xét lập một văn bản ủy quyền mới cho người khác.

Cần kiểm tra thời điểm phát sinh giao dịch

Trong thực tế, thời điểm ký kết giao dịch có ý nghĩa quan trọng.

Nếu giao dịch được thực hiện khi người được ủy quyền còn sống và còn quyền đại diện, cần xem xét hiệu lực của giao dịch theo thời điểm xác lập.

Nếu giao dịch được thực hiện sau khi người được ủy quyền đã chết, người khác không thể sử dụng quyền đại diện cũ để tiếp tục thực hiện.

Sau khi người được ủy quyền chết, người khác có được tiếp tục thực hiện ủy quyền không?

Về nguyên tắc, người khác không thể tự động tiếp tục quyền của người đã chết. Quyền đại diện của người được ủy quyền gắn với chính người đó.

Khi người được ủy quyền chết, quyền đại diện theo ủy quyền của họ chấm dứt. Công việc còn lại cần được xử lý bằng căn cứ đại diện hợp pháp mới.

Người khác không được tự sử dụng văn bản ủy quyền cũ

Văn bản ủy quyền xác định cụ thể người được trao quyền thực hiện công việc. Khi người này chết, người khác không thể tự sử dụng văn bản đó.

Người thân hoặc người thừa kế cũng không đương nhiên có quyền đại diện. Họ chỉ có thể thực hiện công việc nếu có căn cứ pháp lý phù hợp.

Việc tiếp tục ký kết dựa trên văn bản cũ có thể phát sinh vấn đề. Đặc biệt, giao dịch có thể bị xem xét về thẩm quyền đại diện.

Có thể lập ủy quyền mới

Nếu công việc chưa hoàn thành, người ủy quyền có thể lựa chọn người khác. Khi đó, các bên nên lập văn bản ủy quyền mới phù hợp.

Văn bản mới cần xác định rõ người được ủy quyền. Nội dung công việc cũng cần được mô tả cụ thể.

Phạm vi quyền và thời hạn ủy quyền cần được ghi nhận rõ ràng. Các quyền như ký hợp đồng hoặc nhận tiền cũng nên quy định cụ thể.

Nếu giao dịch yêu cầu công chứng hoặc chứng thực, cần đáp ứng đúng hình thức. Việc này giúp xác định rõ căn cứ đại diện của người mới.

Trường hợp công việc đã được thực hiện một phần

Nếu người được ủy quyền đã thực hiện một phần công việc, cần kiểm tra kết quả. Người ủy quyền nên xác định rõ phần việc còn lại.

Các giấy tờ, hồ sơ và tài sản liên quan cũng cần được rà soát. Việc kiểm tra giúp xác định công việc đã được thực hiện đến đâu.

Nếu cần tiếp tục, người ủy quyền có thể tự thực hiện phần việc còn lại. Người ủy quyền cũng có thể lập hợp đồng ủy quyền mới.

Người mới chỉ được thực hiện công việc trong phạm vi được trao. Không nên sử dụng văn bản cũ để thay thế căn cứ đại diện mới.

Người ủy quyền có thể ủy quyền cho người khác sau khi người được ủy quyền chết không?

Có. Nếu người ủy quyền vẫn còn quyền, họ có thể ủy quyền cho người khác. Việc này phù hợp khi công việc ban đầu chưa hoàn thành.

Khi người được ủy quyền chết, quyền đại diện của người đó không tiếp tục. Người ủy quyền có thể lựa chọn người mới để thực hiện công việc.

Tuy nhiên, văn bản mới cần phù hợp với nội dung giao dịch. Hình thức ủy quyền cũng phải đáp ứng yêu cầu pháp luật.

Có thể lập hợp đồng ủy quyền mới

Người ủy quyền có thể lựa chọn người khác để tiếp tục công việc. Việc này cần được xác lập bằng văn bản phù hợp.

Hợp đồng ủy quyền mới cần ghi rõ thông tin của người được ủy quyền. Các thông tin này phải thống nhất với giấy tờ sử dụng trong giao dịch.

Nội dung ủy quyền cần xác định cụ thể công việc được thực hiện. Phạm vi quyền cũng cần được quy định rõ trong văn bản.

Nếu người mới được quyền ký hợp đồng, cần ghi nhận rõ quyền này. Trường hợp được nhận tiền hoặc tài sản, nội dung cũng cần quy định cụ thể.

Thời hạn ủy quyền cũng cần được xác định phù hợp với công việc. Điều này giúp hạn chế tranh chấp trong quá trình thực hiện.

Không nên sửa đơn giản tên người được ủy quyền

Khi người được ủy quyền đã chết, không nên tự ý sửa tên trên văn bản cũ. Văn bản đó gắn với người được trao quyền ban đầu.

Việc thay đổi tên không làm phát sinh quyền đại diện cho người mới. Người thực hiện công việc cần có căn cứ đại diện hợp pháp.

Nếu cần thay đổi người thực hiện, nên lập văn bản ủy quyền mới. Trường hợp cần thiết, các bên thực hiện thủ tục phù hợp với văn bản ban đầu.

Cách xử lý này giúp xác định rõ người có quyền đại diện. Đồng thời, việc này hạn chế tranh chấp về thẩm quyền thực hiện giao dịch.

Đối với văn bản đã công chứng, các bên nên kiểm tra thủ tục áp dụng. Không nên tự sửa nội dung trên bản công chứng đã được lập.

Cần kiểm tra hình thức của văn bản mới

Văn bản ủy quyền mới cần đáp ứng hình thức theo quy định áp dụng. Hình thức này phụ thuộc vào công việc và giao dịch được ủy quyền.

Nếu pháp luật yêu cầu công chứng, các bên cần thực hiện công chứng. Trường hợp pháp luật yêu cầu chứng thực, cần thực hiện đúng thủ tục chứng thực.

Đối với giao dịch liên quan đến nhà đất hoặc tài sản, cần kiểm tra kỹ yêu cầu hình thức. Một số giao dịch còn có thể phát sinh yêu cầu đăng ký.

Các bên cũng nên kiểm tra hồ sơ trước khi lập văn bản mới. Việc chuẩn bị đầy đủ giúp hạn chế phải bổ sung giấy tờ nhiều lần.

Nếu giao dịch có giá trị lớn, nên rà soát kỹ phạm vi quyền được trao. Điều này giúp người được ủy quyền mới thực hiện đúng công việc.

Xử lý tài sản và giấy tờ sau khi người được ủy quyền chết

Sau khi người được ủy quyền chết, tài sản và giấy tờ liên quan cần được kiểm tra và xử lý phù hợp.

Điều 568 Bộ luật Dân sự quy định bên ủy quyền có quyền yêu cầu bên được ủy quyền giao lại tài sản và lợi ích thu được từ việc thực hiện công việc, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

Tài sản người được ủy quyền đang quản lý

Nếu người được ủy quyền đang giữ tài sản của người ủy quyền, cần xác định tình trạng tài sản.

Việc người được ủy quyền chết không làm tài sản của người ủy quyền trở thành di sản của người đã chết.

Tài sản cần được xử lý theo căn cứ pháp lý phù hợp và quyền của chủ sở hữu.

Giấy tờ do người được ủy quyền đang giữ

Trường hợp người được ủy quyền đang giữ giấy chứng nhận, hồ sơ hoặc giấy tờ liên quan đến giao dịch, cần xác định nơi lưu giữ.

Người có quyền liên quan nên thực hiện thủ tục phù hợp để nhận lại giấy tờ.

Không nên tự ý sử dụng giấy tờ của người đã chết để tiếp tục giao dịch thay người đó.

Nếu người được ủy quyền đã nhận tiền

Nếu người được ủy quyền đã nhận tiền thay người ủy quyền trước khi chết, cần kiểm tra căn cứ nhận tiền.

Hồ sơ giao dịch, chứng từ thanh toán và thỏa thuận giữa các bên cần được rà soát.

Trường hợp phát sinh tranh chấp, việc xác định thời điểm nhận tiền và phạm vi ủy quyền có ý nghĩa quan trọng.

Những lưu ý khi hợp đồng ủy quyền có người được ủy quyền đã chết

Khi người được ủy quyền đã chết, các bên không nên tiếp tục dùng văn bản cũ. Trước tiên, cần xác định thời điểm người này qua đời.

Các bên cũng cần kiểm tra công việc đã thực hiện đến đâu. Đồng thời, cần rà soát tài sản và giấy tờ liên quan.

Việc kiểm tra giúp xác định tình trạng quyền đại diện theo ủy quyền. Từ đó, các bên có thể lựa chọn cách xử lý phù hợp.

Xác định thời điểm người được ủy quyền chết

Thời điểm người được ủy quyền chết có ý nghĩa quan trọng khi xác định quyền đại diện. Các bên cần kiểm tra chính xác thời điểm này.

Cần xác định người được ủy quyền chết trước hay sau khi thực hiện giao dịch. Thông tin này giúp đánh giá hiệu lực của công việc đã thực hiện.

Khi cần chứng minh sự kiện chết, có thể sử dụng giấy chứng tử. Các giấy tờ hợp pháp khác cũng có thể được sử dụng theo từng trường hợp.

Kiểm tra công việc đã hoàn thành hay chưa

Sau khi xác định thời điểm chết, cần kiểm tra công việc được ủy quyền. Trước hết, cần xác định công việc đã hoàn thành hay chưa.

Nếu công việc đã hoàn thành, cần kiểm tra kết quả và giấy tờ phát sinh. Các giao dịch đã thực hiện cần được xem xét theo thời điểm xác lập.

Nếu công việc chưa hoàn thành, người ủy quyền cần xác định phần việc còn lại. Người ủy quyền có thể trực tiếp tiếp tục công việc.

Trường hợp cần thiết, người ủy quyền có thể lập văn bản ủy quyền mới. Người mới phải có căn cứ đại diện hợp pháp để thực hiện công việc.

Kiểm tra tài sản và giấy tờ liên quan

Nếu người được ủy quyền đang giữ tài sản, cần kiểm tra tình trạng tài sản. Các giấy tờ liên quan cũng cần được rà soát đầy đủ.

Có thể kiểm tra hợp đồng ủy quyền và chứng từ bàn giao. Những tài liệu này giúp xác định trách nhiệm của các bên.

Nếu người được ủy quyền đang giữ giấy chứng nhận hoặc hồ sơ tài sản, cần xác định người đang quản lý. Sau đó, các bên cần thực hiện việc bàn giao phù hợp.

Trường hợp người được ủy quyền đã nhận tiền, cần kiểm tra chứng từ liên quan. Nội dung ủy quyền cũng cần được đối chiếu với khoản tiền đã nhận.

Nếu phát sinh tranh chấp, hồ sơ giao dịch có thể là căn cứ quan trọng. Các bên nên lưu giữ đầy đủ giấy tờ và chứng từ liên quan.

Xem xét lập văn bản ủy quyền mới

Nếu công việc chưa hoàn thành, người ủy quyền có thể lập văn bản mới. Người được ủy quyền mới cần được xác định rõ trong văn bản.

Nội dung ủy quyền cần nêu cụ thể công việc được thực hiện. Phạm vi quyền và thời hạn cũng cần được quy định rõ.

Với giao dịch tài sản, cần ghi rõ quyền ký kết và nhận tiền. Quyền nhận giấy tờ hoặc bàn giao tài sản cũng nên được xác định.

Trường hợp pháp luật yêu cầu công chứng hoặc chứng thực, cần thực hiện đúng hình thức. Các bên nên kiểm tra hồ sơ trước khi lập văn bản mới.

Câu hỏi thường gặp về hợp đồng ủy quyền khi người được ủy quyền chết

1. Người được ủy quyền chết thì hợp đồng ủy quyền có còn hiệu lực không?

Quyền đại diện theo ủy quyền chấm dứt khi người đại diện là cá nhân chết theo Điều 140 Bộ luật Dân sự 2015. Không thể tiếp tục sử dụng quyền đại diện của người đã chết.

2. Người thừa kế có được tiếp tục thực hiện ủy quyền không?

Không mặc nhiên. Người thừa kế không tự động trở thành người được ủy quyền thay người đã chết.

3. Người ủy quyền có thể ủy quyền cho người khác không?

Có. Nếu công việc chưa hoàn thành, người ủy quyền có thể lập văn bản ủy quyền mới cho người khác theo quy định.

4. Nếu người được ủy quyền đã ký hợp đồng trước khi chết thì sao?

Cần xác định thời điểm ký và phạm vi đại diện. Nếu giao dịch được xác lập hợp pháp trước khi quyền đại diện chấm dứt, cần xem xét hiệu lực theo quy định áp dụng.

5. Người được ủy quyền chết nhưng đang giữ giấy tờ của người ủy quyền thì sao?

Cần xác định loại giấy tờ và quyền đối với tài sản. Người có quyền nên thực hiện thủ tục phù hợp để nhận lại giấy tờ và xử lý công việc còn lại.

6. Có cần công chứng lại hợp đồng ủy quyền không?

Nếu cần tiếp tục công việc bằng một người mới, thông thường cần xác lập căn cứ ủy quyền mới. Hình thức công chứng hoặc chứng thực phụ thuộc vào giao dịch và yêu cầu pháp luật.

Người được ủy quyền chết thì hợp đồng ủy quyền có còn hiệu lực là vấn đề cần xem xét cả quyền đại diện và công việc đã thực hiện. Theo Bộ luật Dân sự 2015, đại diện theo ủy quyền chấm dứt khi người đại diện là cá nhân chết.

Xem thêm:

Một Người Có Thể Ủy Quyền Cho Nhiều Người Không?

Người Đang Điều Trị Tại Bệnh Viện Có Thể Công Chứng Không?

Người Cao Tuổi Có Cần Giấy Khám Sức Khỏe Khi Lập Di Chúc Không?

Người Không Biết Tiếng Việt Có Thể Công Chứng Không?

Người Khiếm Thị, Khiếm Thính Khi Công Chứng Cần Lưu Ý Gì?

Nếu công việc chưa hoàn thành, người ủy quyền có thể xem xét lập văn bản ủy quyền mới. Văn phòng công chứng Đại Việt có thể hỗ trợ kiểm tra hồ sơ và hướng dẫn thủ tục phù hợp với từng trường hợp.