Người Đang Điều Trị Tại Bệnh Viện Có Thể Công Chứng Không?

Người đang điều trị tại bệnh viện vẫn có thể thực hiện thủ tục công chứng nếu đáp ứng điều kiện theo quy định pháp luật. Việc đang nằm viện không đồng nghĩa với việc người bệnh mất quyền yêu cầu công chứng.

Trong nhiều trường hợp, người bệnh không thể đến trụ sở tổ chức hành nghề công chứng. Khi đó, pháp luật cho phép thực hiện công chứng ngoài trụ sở, trong đó có trường hợp người đang điều trị nội trú. Văn phòng công chứng Đại Việt sẽ giúp bạn hiểu rõ điều kiện, hồ sơ và quy trình công chứng cho người đang điều trị tại bệnh viện.

Người đang điều trị tại bệnh viện có thể công chứng không?

Câu trả lời là có, nếu người đang điều trị vẫn đáp ứng các điều kiện để tham gia giao dịch và thuộc trường hợp được công chứng ngoài trụ sở.

Theo Luật Công chứng hiện hành, công chứng về nguyên tắc được thực hiện tại trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng. Tuy nhiên, pháp luật cho phép công chứng ngoài trụ sở trong một số trường hợp nhất định.

Đáng chú ý, người không thể đi lại vì lý do sức khỏe, đang điều trị nội trú hoặc bị cách ly theo chỉ định của cơ sở y tế có thể được thực hiện công chứng ngoài trụ sở. Quy định này được ghi nhận tại Điều 46 Văn bản hợp nhất số 50/VBHN-VPQH năm 2026.

Như vậy, người đang nằm viện không nhất thiết phải rời bệnh viện để thực hiện thủ tục. Công chứng viên có thể đến bệnh viện nếu trường hợp thực tế đáp ứng điều kiện pháp luật.

Nằm viện không đồng nghĩa với mất năng lực hành vi

Cần phân biệt rõ tình trạng điều trị tại bệnh viện với khả năng nhận thức và làm chủ hành vi.

Một người có thể đang điều trị bệnh nhưng vẫn tỉnh táo. Người đó vẫn có thể hiểu nội dung giao dịch và thể hiện ý chí của mình.

Ngược lại, nếu tình trạng sức khỏe khiến người bệnh không thể nhận thức hoặc làm chủ hành vi, việc công chứng có thể không được thực hiện.

Luật Công chứng yêu cầu người yêu cầu công chứng là cá nhân phải có năng lực hành vi dân sự phù hợp với giao dịch. Công chứng viên cũng phải xác nhận người tham gia giao dịch hoàn toàn tự nguyện và có năng lực hành vi dân sự theo quy định.

Người bệnh vẫn phải trực tiếp tham gia công chứng

Người đang điều trị tại bệnh viện vẫn phải trực tiếp tham gia giao dịch theo quy định.

Người thân không thể tự ý thay người bệnh ký hợp đồng chỉ vì người bệnh đang nằm viện. Việc đại diện chỉ được thực hiện khi pháp luật cho phép và có căn cứ đại diện phù hợp.

Đối với một số giao dịch đặc biệt như di chúc, yêu cầu trực tiếp còn được quy định chặt chẽ hơn. Người lập di chúc không được ủy quyền cho người khác thực hiện việc lập di chúc thay mình.

Người nằm viện có được công chứng ngoài trụ sở không?

Người nằm viện có thể được công chứng ngoài trụ sở nếu thuộc trường hợp pháp luật cho phép.

Theo Điều 46 Văn bản hợp nhất số 50/VBHN-VPQH, công chứng ngoài trụ sở được thực hiện khi người yêu cầu không thể đi lại vì lý do sức khỏe, đang điều trị nội trú hoặc bị cách ly theo chỉ định của cơ sở y tế.

Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để người bệnh thực hiện công chứng tại bệnh viện khi không thể đến văn phòng.

Công chứng tại bệnh viện không phải là thủ tục riêng

Pháp luật không quy định một loại thủ tục riêng có tên là “công chứng tại bệnh viện”.

Về bản chất, đây vẫn là thủ tục công chứng giao dịch thông thường. Điểm khác biệt chủ yếu nằm ở địa điểm thực hiện công chứng.

Công chứng viên sẽ đến địa điểm phù hợp để thực hiện các bước cần thiết. Lý do công chứng ngoài trụ sở cũng phải được thể hiện trong lời chứng của công chứng viên.

Khi nào có thể yêu cầu công chứng ngoài trụ sở?

Một số trường hợp được pháp luật quy định gồm:

• Người không thể đi lại vì lý do sức khỏe.
• Người đang điều trị nội trú.
• Người đang bị cách ly theo chỉ định của cơ sở y tế.
• Người lập di chúc tại chỗ ở theo quy định của Bộ luật Dân sự.
• Một số trường hợp khác theo quy định pháp luật.

Vì vậy, nếu người bệnh đang điều trị nội trú tại bệnh viện và không thể đến tổ chức hành nghề công chứng, có thể đề nghị thực hiện công chứng ngoài trụ sở.

Công chứng viên vẫn phải kiểm tra hồ sơ

Việc công chứng ngoài trụ sở không làm mất đi các bước kiểm tra pháp lý.

Công chứng viên vẫn phải kiểm tra giấy tờ và nội dung giao dịch. Người yêu cầu cũng phải cung cấp thông tin, tài liệu cần thiết.

Nếu hồ sơ có vấn đề chưa rõ, công chứng viên có thể yêu cầu giải thích. Trong trường hợp cần thiết, công chứng viên có thể tiến hành xác minh hoặc yêu cầu giám định theo quy định.

Khi nào công chứng viên có thể đến bệnh viện?

Không phải cứ người bệnh yêu cầu là công chứng viên bắt buộc phải đến bệnh viện. Việc công chứng ngoài trụ sở phải thuộc trường hợp pháp luật cho phép và đáp ứng điều kiện thực tế.

Đối với người đang điều trị nội trú, đây là một trong những trường hợp được Luật Công chứng quy định rõ.

Người đang điều trị nội trú

Người đang điều trị nội trú tại bệnh viện có thể yêu cầu công chứng ngoài trụ sở.

Điều này đặc biệt phù hợp với người đang điều trị nhưng vẫn tỉnh táo. Người bệnh có thể trực tiếp trao đổi và thể hiện ý chí với công chứng viên.

Công chứng viên sẽ kiểm tra hồ sơ và thực hiện thủ tục tại địa điểm phù hợp. Nội dung công chứng vẫn phải tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật.

Người không thể đi lại vì lý do sức khỏe

Ngoài trường hợp điều trị nội trú, pháp luật còn cho phép công chứng ngoài trụ sở khi người yêu cầu không thể đi lại vì lý do sức khỏe.

Do đó, người bệnh điều trị ngoại trú nhưng không thể di chuyển cũng có thể thuộc trường hợp được xem xét.

Tuy nhiên, tình trạng thực tế cần được xác định phù hợp với hồ sơ và yêu cầu công chứng. Người yêu cầu nên liên hệ trước với tổ chức hành nghề công chứng để được hướng dẫn.

Người bệnh đang bị cách ly

Người đang bị cách ly theo chỉ định của cơ sở y tế cũng thuộc trường hợp có thể thực hiện công chứng ngoài trụ sở.

Trong trường hợp này, việc lựa chọn địa điểm thực hiện phải bảo đảm phù hợp với điều kiện y tế. Đồng thời, công chứng viên vẫn phải thực hiện các yêu cầu nghiệp vụ cần thiết.

Cần trao đổi trước với tổ chức hành nghề công chứng

Trước khi yêu cầu công chứng tại bệnh viện, người nhà nên cung cấp thông tin cơ bản cho tổ chức hành nghề công chứng.

Các thông tin cần trao đổi gồm:

• Người bệnh đang điều trị tại bệnh viện nào.
• Người bệnh đang điều trị nội trú hay ngoại trú.
• Loại giao dịch cần công chứng.
• Tình trạng sức khỏe và khả năng giao tiếp.
• Hồ sơ giấy tờ hiện có.
• Địa điểm dự kiến thực hiện công chứng.

Việc trao đổi trước giúp công chứng viên đánh giá hồ sơ và chuẩn bị phù hợp. Điều này cũng hạn chế trường hợp đến bệnh viện nhưng không thể thực hiện công chứng.

Người bệnh cần đáp ứng điều kiện gì khi công chứng?

Việc đang nằm viện không phải là điều kiện duy nhất để công chứng.

Người bệnh vẫn phải đáp ứng các yêu cầu về chủ thể, ý chí và nội dung giao dịch. Đây là yếu tố quan trọng để bảo đảm giá trị pháp lý của văn bản công chứng.

Phải có năng lực hành vi dân sự phù hợp

Người yêu cầu công chứng là cá nhân phải có năng lực hành vi dân sự phù hợp với giao dịch. Đây là yêu cầu được quy định tại Điều 49 Luật Công chứng hiện hành.

Tình trạng sức khỏe cần được xem xét trong mối liên hệ với khả năng nhận thức và làm chủ hành vi.

Ví dụ, người bệnh đang điều trị nhưng vẫn tỉnh táo, giao tiếp bình thường và hiểu rõ giao dịch có thể tiếp tục thực hiện thủ tục.

Ngược lại, nếu người bệnh không thể nhận thức hoặc không thể thể hiện ý chí, công chứng viên có thể không thực hiện công chứng.

Phải hoàn toàn tự nguyện

Người tham gia giao dịch phải thể hiện ý chí tự nguyện.

Công chứng viên phải chứng nhận người tham gia giao dịch hoàn toàn tự nguyện. Đồng thời, mục đích và nội dung giao dịch không được vi phạm pháp luật hoặc trái đạo đức xã hội.

Vì vậy, người nhà không được gây áp lực để người bệnh ký hợp đồng. Việc người thân có mặt tại bệnh viện không đồng nghĩa với quyền quyết định thay người bệnh.

Phải xác định được nội dung giao dịch

Người bệnh cần hiểu mình đang thực hiện giao dịch gì.

Công chứng viên có trách nhiệm giải thích quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp của người yêu cầu. Công chứng viên cũng phải giải thích ý nghĩa và hậu quả pháp lý của giao dịch.

Nếu có nội dung chưa rõ, người yêu cầu cần được giải thích trước khi ký.

Trường hợp nghi ngờ về khả năng nhận thức

Nếu công chứng viên có căn cứ nghi ngờ về năng lực hành vi dân sự hoặc khả năng nhận thức của người yêu cầu, công chứng viên có thể yêu cầu làm rõ.

Trường hợp không thể làm rõ, người yêu cầu từ chối xác minh hoặc kết quả xác minh vẫn không đủ căn cứ, công chứng viên có thể từ chối công chứng.

Đây là lý do người bệnh nên thực hiện thủ tục khi tình trạng sức khỏe và khả năng giao tiếp vẫn ổn định.

Hồ sơ công chứng cho người đang điều trị tại bệnh viện

Hồ sơ công chứng cho người đang điều trị tại bệnh viện về cơ bản phụ thuộc vào loại giao dịch.

Luật Công chứng quy định hồ sơ công chứng giao dịch có thể gồm dự thảo giao dịch, giấy tờ xác định nhân thân, giấy tờ về quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng tài sản và các giấy tờ khác theo quy định.

Giấy tờ nhân thân của người yêu cầu

Người bệnh cần chuẩn bị giấy tờ xác định nhân thân theo quy định.

Thông thường, hồ sơ có thể sử dụng căn cước hoặc hộ chiếu hoặc giấy tờ khác được pháp luật sử dụng để xác định nhân thân.

Thông tin trên giấy tờ cần thống nhất với nội dung giao dịch. Nếu có thay đổi thông tin, nên chuẩn bị tài liệu liên quan để giải thích.

Giấy tờ liên quan đến tài sản

Nếu giao dịch liên quan đến tài sản phải đăng ký quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng, cần chuẩn bị giấy tờ chứng minh quyền đối với tài sản.

Ví dụ, giao dịch liên quan đến nhà đất có thể cần giấy tờ về quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản.

Tùy loại giao dịch, công chứng viên có thể yêu cầu thêm giấy tờ liên quan. Vì vậy, không nên áp dụng một danh mục hồ sơ giống nhau cho mọi trường hợp.

Dự thảo giao dịch

Nếu các bên đã chuẩn bị sẵn hợp đồng hoặc giao dịch, có thể cung cấp dự thảo cho tổ chức hành nghề công chứng.

Công chứng viên sẽ kiểm tra nội dung dự thảo. Nếu có điều khoản vi phạm pháp luật hoặc trái đạo đức xã hội, công chứng viên phải chỉ rõ để sửa chữa.

Trường hợp người yêu cầu không tự chuẩn bị dự thảo, có thể nêu nội dung và mục đích giao dịch để công chứng viên thực hiện việc soạn thảo theo quy định.

Giấy tờ liên quan đến người đại diện

Nếu giao dịch có người đại diện hợp pháp, cần chuẩn bị giấy tờ chứng minh quyền đại diện.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không phải mọi giao dịch đều được ủy quyền. Đặc biệt, người lập di chúc không được ủy quyền cho người khác thực hiện việc lập di chúc thay mình.

Người bệnh không ký được có thể làm gì?

Luật Công chứng quy định việc điểm chỉ có thể thay thế việc ký trong trường hợp người yêu cầu công chứng không ký được.

Nếu người yêu cầu không đọc được, không nghe được, không ký được và không điểm chỉ được hoặc thuộc trường hợp pháp luật quy định, việc công chứng phải có người làm chứng.

Do đó, người bệnh gặp khó khăn về vận động không đồng nghĩa với việc không thể công chứng. Tuy nhiên, cách thức ký, điểm chỉ hoặc việc có người làm chứng phải được xác định theo đúng quy định.

Quy trình công chứng tại bệnh viện cho người bệnh

Để hạn chế phát sinh, người nhà nên chuẩn bị hồ sơ và trao đổi với tổ chức hành nghề công chứng trước.

Quy trình thực tế có thể thay đổi theo từng giao dịch. Tuy nhiên, có thể tham khảo các bước cơ bản sau.

Bước 1: Xác định loại giao dịch cần công chứng

Trước hết, cần xác định người bệnh muốn thực hiện giao dịch nào.

Có thể là hợp đồng mua bán, tặng cho, ủy quyền hoặc giao dịch khác. Trường hợp lập di chúc cần áp dụng quy định riêng về công chứng di chúc.

Việc xác định đúng loại giao dịch giúp chuẩn bị đúng hồ sơ ngay từ đầu.

Bước 2: Kiểm tra khả năng tham gia giao dịch của người bệnh

Người nhà cần xác định người bệnh có thể giao tiếp và thể hiện ý chí hay không.

Người bệnh cần hiểu nội dung giao dịch và tự nguyện tham gia. Nếu có dấu hiệu nghi ngờ về khả năng nhận thức, cần trao đổi trước với công chứng viên.

Không nên chờ đến khi công chứng viên đến bệnh viện mới thông báo tình trạng đặc biệt.

Bước 3: Chuẩn bị và gửi trước hồ sơ

Các bên nên tập hợp giấy tờ nhân thân và giấy tờ liên quan đến giao dịch.

Nếu giao dịch liên quan đến tài sản, cần chuẩn bị giấy tờ chứng minh quyền đối với tài sản.

Có thể gửi thông tin hoặc bản chụp giấy tờ trước để tổ chức hành nghề công chứng kiểm tra. Bản chính vẫn cần được xuất trình để đối chiếu theo quy định khi thực hiện công chứng.

Bước 4: Thống nhất địa điểm và thời gian

Sau khi hồ sơ được kiểm tra, các bên trao đổi về thời gian và địa điểm thực hiện.

Đối với người đang điều trị nội trú, địa điểm có thể là bệnh viện nếu đáp ứng điều kiện thực tế.

Việc thực hiện cũng cần phù hợp với quy định của bệnh viện. Người nhà nên chủ động trao đổi với cơ sở y tế về việc tiếp đón công chứng viên.

Bước 5: Công chứng viên kiểm tra và giải thích giao dịch

Công chứng viên kiểm tra hồ sơ và trao đổi trực tiếp với người yêu cầu.

Người yêu cầu được giải thích về quyền, nghĩa vụ, lợi ích hợp pháp và hậu quả pháp lý của giao dịch.

Nếu có vấn đề chưa rõ, công chứng viên có thể yêu cầu giải thích hoặc xác minh.

Bước 6: Người bệnh ký hoặc điểm chỉ

Sau khi đồng ý với nội dung giao dịch, người yêu cầu thực hiện việc ký theo quy định.

Nếu không ký được, việc điểm chỉ có thể được thực hiện theo quy định pháp luật. Trường hợp thuộc diện phải có người làm chứng thì người làm chứng cũng phải tham gia đúng quy định.

Bước 7: Hoàn tất văn bản công chứng

Sau khi hoàn tất các bước cần thiết, công chứng viên ký lời chứng và tổ chức hành nghề công chứng thực hiện các thủ tục theo quy định.

Đối với công chứng ngoài trụ sở, lý do công chứng ngoài trụ sở phải được ghi nhận trong lời chứng.

Người yêu cầu nhận văn bản công chứng và tiếp tục thực hiện các thủ tục liên quan nếu giao dịch có yêu cầu đăng ký hoặc sang tên.

Những lưu ý khi công chứng cho người đang điều trị tại bệnh viện

Công chứng tại bệnh viện là giải pháp thuận tiện cho người không thể đến trụ sở. Tuy nhiên, các bên cần chuẩn bị kỹ để tránh trường hợp phải thực hiện lại thủ tục.

Không nên nhầm lẫn giữa nằm viện và mất khả năng nhận thức

Người đang điều trị tại bệnh viện vẫn có thể công chứng nếu đủ điều kiện.

Tình trạng nằm viện chỉ liên quan đến địa điểm thực hiện trong trường hợp thuộc Điều 46. Khả năng nhận thức và làm chủ hành vi vẫn phải được xem xét riêng.

Nên thực hiện khi người bệnh còn tỉnh táo

Nếu người bệnh có tình trạng sức khỏe thay đổi, nên chủ động thực hiện thủ tục khi người bệnh còn đủ khả năng giao tiếp.

Việc trì hoãn có thể khiến tình trạng sức khỏe thay đổi. Khi đó, công chứng viên có thể không đủ căn cứ để xác định ý chí tự nguyện.

Người thân không được tự ý ký thay

Người thân chỉ có thể đại diện khi có căn cứ pháp luật phù hợp.

Đặc biệt, đối với di chúc, người lập di chúc phải tự mình thực hiện việc lập và ký hoặc điểm chỉ theo quy định. Không thể nhờ người thân lập di chúc thay chỉ vì người lập đang nằm viện.

Di chúc tại bệnh viện có yêu cầu đặc biệt

Nếu người đang điều trị muốn lập di chúc, cần chú ý các quy định riêng về công chứng di chúc.

Luật hiện hành quy định người lập di chúc không được ủy quyền. Người lập phải tự mình ký hoặc ký và điểm chỉ vào bản di chúc được công chứng.

Nếu người lập không ký được và cũng không điểm chỉ được, việc lập di chúc phải có người làm chứng theo quy định.

Trong trường hợp tính mạng người lập di chúc bị cái chết đe dọa, pháp luật có quy định riêng về hồ sơ. Người lập không phải xuất trình đầy đủ giấy tờ trong một số trường hợp, nhưng nội dung này phải được ghi rõ trong văn bản công chứng.

Công chứng ngoài trụ sở có thể phát sinh chi phí

Người yêu cầu công chứng phải trả chi phí khi yêu cầu công chứng ngoài trụ sở.

Mức chi phí do người yêu cầu và tổ chức hành nghề công chứng thỏa thuận. Tổ chức hành nghề công chứng phải giải thích rõ các chi phí cụ thể.

Vì vậy, người nhà nên trao đổi trước về chi phí và điều kiện thực hiện. Điều này giúp chủ động hơn trong quá trình chuẩn bị.

Câu hỏi thường gặp về công chứng tại bệnh viện

1. Người đang nằm viện có được công chứng không?

Có, nếu người bệnh đáp ứng điều kiện công chứng và thuộc trường hợp được công chứng ngoài trụ sở. Luật hiện hành cho phép công chứng ngoài trụ sở đối với người đang điều trị nội trú hoặc không thể đi lại vì lý do sức khỏe.

2. Công chứng viên có thể đến bệnh viện không?

Có. Nếu người yêu cầu thuộc trường hợp được công chứng ngoài trụ sở, công chứng viên có thể thực hiện công chứng tại bệnh viện. Các bên nên liên hệ trước để kiểm tra hồ sơ và thống nhất thời gian, địa điểm.

3. Người bệnh không đi lại được có được công chứng không?

Có thể. Không thể đi lại vì lý do sức khỏe là một trường hợp được pháp luật cho phép công chứng ngoài trụ sở. Tuy nhiên, người bệnh vẫn phải đáp ứng các điều kiện về chủ thể và khả năng tham gia giao dịch.

4. Người đang điều trị có cần giấy xác nhận của bệnh viện không?

Không nên mặc định mọi trường hợp đều cần một loại giấy xác nhận giống nhau. Hồ sơ cụ thể phụ thuộc vào giao dịch và tình trạng thực tế. Người yêu cầu nên trao đổi trước với tổ chức hành nghề công chứng để xác định giấy tờ cần thiết.

5. Người bệnh không ký được có công chứng được không?

Có thể trong một số trường hợp. Pháp luật cho phép điểm chỉ thay thế việc ký khi người yêu cầu không ký được. Nếu người yêu cầu không ký và không điểm chỉ được, có thể phải có người làm chứng theo quy định.

Người đang điều trị tại bệnh viện có thể công chứng nếu đáp ứng điều kiện pháp luật về chủ thể, năng lực hành vi, ý chí tự nguyện và nội dung giao dịch. Trường hợp người bệnh đang điều trị nội trú hoặc không thể đi lại vì lý do sức khỏe, pháp luật cho phép thực hiện công chứng ngoài trụ sở.

Xem thêm:

Người Cao Tuổi Có Cần Giấy Khám Sức Khỏe Khi Lập Di Chúc Không?

Người Không Biết Tiếng Việt Có Thể Công Chứng Không?

Người Khiếm Thị, Khiếm Thính Khi Công Chứng Cần Lưu Ý Gì?

Đã Công Chứng Nhưng Chưa Sang Tên Có Hủy Giao Dịch Được Không?

Đã Ký Hợp Đồng Nhưng Chưa Công Chứng Có Hủy Được Không?

Nếu cần thực hiện công chứng cho người đang điều trị, nên chuẩn bị hồ sơ và trao đổi trước với Văn phòng công chứng Đại Việt. Việc kiểm tra trước giúp xác định đúng thủ tục, giấy tờ và điều kiện thực hiện trong từng trường hợp.