Đóng

Tin tức

20 Tháng Mười Một, 2026

Công chứng người nước ngoài và người Việt có khác nhau không?

Công chứng là thủ tục quan trọng nhằm bảo đảm tính xác thực và hợp pháp của giao dịch. Người Việt Nam và người nước ngoài đều có thể yêu cầu công chứng tại Việt Nam. Tuy nhiên, hồ sơ và cách thực hiện có một số điểm khác biệt. Đặc biệt, người nước ngoài có thể cần giấy tờ nhận dạng, bản dịch và phiên dịch viên.

1. Công chứng người nước ngoài và người Việt có khác nhau không?

Có khác biệt, nhưng không phải khác nhau hoàn toàn về thủ tục.

Luật Công chứng 2024 áp dụng chung đối với hoạt động công chứng tại Việt Nam. Người Việt Nam và người nước ngoài đều phải đáp ứng điều kiện về năng lực hành vi dân sự. Các bên cũng phải tự nguyện và cung cấp giấy tờ cần thiết.

Điểm khác biệt chủ yếu nằm ở việc xác định nhân thân và ngôn ngữ sử dụng.

  • Người Việt Nam: Thường xuất trình thẻ căn cước hoặc giấy tờ nhận dạng hợp lệ.
  • Người nước ngoài: Thường sử dụng hộ chiếu để xác định nhân thân.
  • Người Việt Nam: Thông thường có thể trực tiếp đọc và trao đổi bằng tiếng Việt.
  • Người nước ngoài: Nếu không thông thạo tiếng Việt, phải có phiên dịch viên.
  • Giấy tờ nước ngoài: Có thể cần dịch thuật và hợp pháp hóa lãnh sự tùy trường hợp.

Như vậy, quốc tịch không phải căn cứ để từ chối công chứng. Công chứng viên cần kiểm tra điều kiện và hồ sơ cụ thể của từng người. Luật Công chứng số 46/2024/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/07/2025.

https://vanphongcongchung.net/nguoi-nuoc-ngoai-ky-hop-dong-tai-viet-nam-bang-ho-chieu-co-duoc-khong/

2. So sánh hồ sơ công chứng của người nước ngoài và người Việt Nam

Hồ sơ công chứng phụ thuộc vào loại giao dịch. Tuy nhiên, giấy tờ xác định nhân thân thường có sự khác biệt.

So sánh hồ sơ công chứng của người nước ngoài và người Việt Nam

Theo Điều 42 Luật Công chứng 2024, hồ sơ công chứng giao dịch soạn sẵn cần có giấy tờ tùy thân và tài liệu liên quan. Hộ chiếu là một trong những giấy tờ được sử dụng để xác định nhân thân.

Người nước ngoài không bắt buộc phải có căn cước công dân Việt Nam. Tuy nhiên, hộ chiếu không thay thế giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản hoặc quyền tham gia giao dịch.

3. Khác biệt về giấy tờ tùy thân khi công chứng

Giấy tờ tùy thân là căn cứ để công chứng viên xác định người yêu cầu công chứng. Đây là điểm khác biệt dễ nhận thấy giữa hai nhóm đối tượng.

Đối với người Việt Nam

Người Việt Nam thường sử dụng thẻ căn cước để xác định nhân thân. Trường hợp phù hợp, có thể sử dụng giấy tờ khác theo quy định pháp luật. Thông tin trên giấy tờ cần thống nhất với hồ sơ giao dịch. Nếu có thay đổi họ tên hoặc thông tin cá nhân, người yêu cầu cần cung cấp tài liệu chứng minh.

Đối với người nước ngoài

Người nước ngoài thường sử dụng hộ chiếu để xác định nhân thân. Hộ chiếu cần có thông tin rõ ràng và đủ căn cứ xác minh. Tùy giao dịch, công chứng viên có thể yêu cầu thêm giấy tờ liên quan. Ví dụ gồm giấy tờ cư trú, giấy tờ hộ tịch hoặc tài liệu chứng minh quyền sở hữu. Thẻ tạm trú không mặc nhiên là giấy tờ bắt buộc trong mọi hồ sơ công chứng. Việc yêu cầu tài liệu bổ sung phụ thuộc vào giao dịch cụ thể.

4. Khác biệt về ngôn ngữ và yêu cầu phiên dịch

Đây là điểm khác biệt quan trọng khi công chứng người nước ngoài và người Việt. Theo Điều 7 Luật Công chứng 2024, tiếng Việt là ngôn ngữ sử dụng trong hoạt động công chứng. Trường hợp sử dụng ngôn ngữ khác, nội dung phải được dịch sang tiếng Việt.

Người Việt Nam công chứng

Người Việt Nam thông thạo tiếng Việt thường có thể trực tiếp trao đổi với công chứng viên. Họ tự đọc, kiểm tra và ký văn bản theo quy định. Trường hợp người yêu cầu không đọc được, không nghe được hoặc không ký được và không điểm chỉ được, có thể phải có người làm chứng theo Điều 49.

Người nước ngoài công chứng

Người nước ngoài không thông thạo tiếng Việt phải có phiên dịch viên. Đây là yêu cầu tại khoản 3 Điều 49 Luật Công chứng 2024. Người phiên dịch phải đáp ứng các điều kiện:

  • Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ.
  • Thông thạo tiếng Việt và ngôn ngữ người yêu cầu sử dụng.
  • Không có quyền, lợi ích hoặc nghĩa vụ liên quan đến việc công chứng.
  • Dịch đầy đủ, chính xác nội dung giao dịch và phần trao đổi với công chứng viên.

Nếu người nước ngoài thông thạo tiếng Việt, thông thường không cần phiên dịch chỉ vì họ mang quốc tịch khác. Tuy nhiên, các trường hợp khuyết tật thuộc diện luật quy định vẫn phải có người phiên dịch.

Khác biệt về ngôn ngữ và yêu cầu phiên dịch

5. Khác biệt về dịch thuật và hợp pháp hóa giấy tờ

Người Việt Nam thường sử dụng giấy tờ do cơ quan Việt Nam cấp. Vì vậy, hồ sơ công chứng thông thường ít phát sinh yêu cầu dịch thuật. Người nước ngoài có thể sử dụng giấy tờ do cơ quan nước ngoài cấp. Những tài liệu này cần được xem xét về ngôn ngữ và giá trị sử dụng tại Việt Nam.

Dịch thuật giấy tờ nước ngoài

Giấy tờ bằng tiếng nước ngoài cần được dịch sang tiếng Việt khi phục vụ hoạt động công chứng. Việc dịch phải đáp ứng quy định pháp luật về công chứng bản dịch.

Ví dụ, tài liệu có thể cần dịch gồm:

  • Giấy khai sinh.
  • Giấy chứng nhận kết hôn.
  • Giấy tờ chứng minh quan hệ gia đình.
  • Văn bản ủy quyền.
  • Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản.

Hợp pháp hóa lãnh sự

Một số giấy tờ do nước ngoài cấp cần được hợp pháp hóa lãnh sự để sử dụng tại Việt Nam. Tuy nhiên, không phải mọi tài liệu nước ngoài đều bắt buộc thực hiện thủ tục này. Các trường hợp được miễn có thể căn cứ vào điều ước quốc tế, nguyên tắc có đi có lại hoặc quy định pháp luật liên quan. Người yêu cầu nên kiểm tra từng loại giấy tờ trước khi chuẩn bị hồ sơ. Việc dịch thuật không đồng nghĩa tài liệu đã hoàn thành yêu cầu hợp pháp hóa lãnh sự.

6. Thủ tục công chứng người nước ngoài và người Việt có khác nhau không?

Về cơ bản, hai nhóm đối tượng thực hiện theo quy trình công chứng chung. Tuy nhiên, hồ sơ của người nước ngoài có thể phát sinh thêm bước xác minh và phiên dịch.

Thủ tục công chứng người nước ngoài và người Việt có khác nhau không?

Các bước chính gồm:

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ. Người yêu cầu chuẩn bị giấy tờ nhân thân và tài liệu giao dịch.

Bước 2: Nộp và kiểm tra hồ sơ. Công chứng viên kiểm tra tính đầy đủ, hợp pháp của giấy tờ.

Bước 3: Làm rõ nội dung giao dịch. Các bên được giải thích quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm liên quan.

Bước 4: Ký văn bản. Người yêu cầu ký trước sự chứng kiến của công chứng viên theo quy định.

Bước 5: Nhận văn bản công chứng. Tổ chức hành nghề công chứng hoàn tất việc ký, đóng dấu và trả kết quả.

Theo Điều 50, người yêu cầu công chứng và người phiên dịch phải ký vào từng trang giao dịch trước sự chứng kiến trực tiếp của công chứng viên, trừ trường hợp luật quy định khác.

7. Thời hạn, địa điểm và chi phí công chứng có khác nhau không?

Quốc tịch của người yêu cầu không tự động làm thay đổi thời hạn hoặc địa điểm công chứng. Các quy định chung vẫn được áp dụng cho cả người Việt Nam và người nước ngoài.

Thời hạn công chứng

Theo Điều 45 Luật Công chứng 2024:

  • Thời hạn thông thường không quá 2 ngày làm việc.
  • Giao dịch phức tạp có thể kéo dài nhưng không quá 10 ngày làm việc.

Thời gian thực tế có thể phát sinh thêm nếu hồ sơ cần bổ sung hoặc xác minh. Việc dịch thuật giấy tờ cũng có thể ảnh hưởng tiến độ chuẩn bị.

Địa điểm công chứng

Theo Điều 46, công chứng được thực hiện tại trụ sở tổ chức hành nghề công chứng. Một số trường hợp được công chứng ngoài trụ sở theo quy định. Quy định này áp dụng chung, không phân biệt quốc tịch người yêu cầu.

Chi phí công chứng

Phí công chứng được xác định theo loại giao dịch và căn cứ tính phí tương ứng. Không có một mức phí chung cao hơn chỉ vì người yêu cầu là người nước ngoài. Tuy nhiên, hồ sơ nước ngoài có thể phát sinh chi phí dịch thuật, phiên dịch hoặc hợp pháp hóa lãnh sự. Đây là các khoản chi phí riêng, không đồng nhất với phí công chứng.

8. Những lưu ý khi công chứng có người nước ngoài tham gia

Để hạn chế việc hồ sơ bị trả lại, người yêu cầu nên kiểm tra các vấn đề sau:

  • Kiểm tra giấy tờ nhân thân: Người nước ngoài chuẩn bị hộ chiếu, người Việt Nam chuẩn bị giấy tờ nhận dạng phù hợp.
  • Kiểm tra thông tin cá nhân: Họ tên và ngày sinh cần thống nhất với giấy tờ liên quan.
  • Chuẩn bị tài liệu nước ngoài: Xác định giấy tờ nào cần dịch thuật hoặc hợp pháp hóa lãnh sự.
  • Bố trí phiên dịch viên: Người không thông thạo tiếng Việt cần chuẩn bị phiên dịch theo quy định.
  • Kiểm tra quyền tham gia giao dịch: Một số giao dịch có điều kiện riêng đối với người nước ngoài.
  • Kiểm tra nội dung hợp đồng: Các bên cần hiểu rõ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm trước khi ký.

Đặc biệt, cần phân biệt điều kiện công chứng với điều kiện thực hiện giao dịch. Công chứng viên xác nhận tính xác thực, hợp pháp của giao dịch, nhưng không thay thế các giấy phép chuyên ngành.

Ví dụ, người nước ngoài muốn mua nhà tại Việt Nam phải đáp ứng điều kiện sở hữu nhà ở. Việc xuất trình hộ chiếu hoặc hoàn thành thủ tục công chứng không tự động tạo ra quyền sở hữu.

Những lưu ý khi công chứng có người nước ngoài tham gia

Câu hỏi thường gặp về công chứng người nước ngoài và người Việt

1. Người nước ngoài công chứng tại Việt Nam có cần thẻ tạm trú không?

Không có quy định chung bắt buộc mọi người nước ngoài phải có thẻ tạm trú. Hồ sơ cụ thể có thể cần thêm giấy tờ tùy giao dịch.

2. Người nước ngoài biết tiếng Việt có cần phiên dịch không?

Thông thường không cần nếu họ thực sự thông thạo tiếng Việt. Tuy nhiên, các trường hợp đặc biệt theo Điều 49 vẫn phải có phiên dịch.

3. Người Việt Nam và người nước ngoài có thể công chứng chung một hợp đồng không?

Có. Các bên có thể cùng tham gia công chứng một hợp đồng nếu đáp ứng điều kiện giao dịch. Người nước ngoài cần có phiên dịch nếu không thông thạo tiếng Việt.

4. Người nước ngoài có thể công chứng ngoài trụ sở không?

Có thể, nếu thuộc trường hợp được phép theo Điều 46 Luật Công chứng 2024. Việc công chứng ngoài trụ sở không chỉ áp dụng cho công dân Việt Nam.

Xem thêm

Người Nước Ngoài Có Thể Ký Hợp Đồng Bằng Hộ Chiếu Không?

Hộ Chiếu Có Được Dùng Để Công Chứng Tại Việt Nam Không?

Công chứng người nước ngoài và người Việt có chung nền tảng pháp lý và quy trình cơ bản. Khác biệt chủ yếu nằm ở giấy tờ nhân thân, ngôn ngữ và việc xử lý tài liệu nước ngoài.

Người Việt Nam thường sử dụng giấy tờ nhận dạng trong nước. Người nước ngoài thường sử dụng hộ chiếu và có thể cần phiên dịch viên. Việc chuẩn bị đúng hồ sơ giúp hạn chế phát sinh và rút ngắn thời gian thực hiện. Với giao dịch có yếu tố nước ngoài, nên kiểm tra điều kiện pháp lý trước khi đến công chứng.