Hộ chiếu người nước ngoài công chứng tại Việt Nam có được không?
Người nước ngoài sinh sống, làm việc hoặc đầu tư tại Việt Nam thường cần thực hiện thủ tục công chứng. Hộ chiếu là giấy tờ quan trọng để xác định nhân thân khi tham gia các giao dịch. Tuy nhiên, nhiều người chưa rõ hộ chiếu có được sử dụng thay giấy tờ tùy thân khác không. Bài viết dưới đây sẽ giải đáp quy định và hướng dẫn chuẩn bị hồ sơ phù hợp.
1. Hộ chiếu người nước ngoài có được dùng để công chứng tại Việt Nam không?
Có. Người nước ngoài được sử dụng hộ chiếu để xác định nhân thân khi thực hiện thủ tục công chứng tại Việt Nam.
Theo Điều 42 Luật Công chứng số 46/2024/QH15, hồ sơ công chứng giao dịch đã soạn thảo gồm giấy tờ tùy thân. Giấy tờ này có thể là thẻ căn cước, hộ chiếu hoặc giấy tờ khác theo quy định.
Như vậy, hộ chiếu hợp lệ có thể được sử dụng để xác định danh tính người yêu cầu công chứng. Người nước ngoài không bắt buộc phải có căn cước công dân Việt Nam. Tuy nhiên, hộ chiếu chỉ chứng minh thông tin nhân thân. Hộ chiếu không thay thế các giấy tờ khác liên quan đến giao dịch.
Ví dụ, khi công chứng hợp đồng mua bán tài sản, người yêu cầu vẫn phải cung cấp giấy tờ tài sản. Tùy giao dịch, công chứng viên có thể yêu cầu bổ sung tài liệu liên quan. Quy định này được áp dụng theo Luật Công chứng hiện hành.

2. Những trường hợp người nước ngoài có thể sử dụng hộ chiếu để công chứng
Hộ chiếu có thể được sử dụng trong nhiều thủ tục công chứng khác nhau. Cụ thể như sau:
Công chứng hợp đồng, giao dịch dân sự
Người nước ngoài có thể xuất trình hộ chiếu khi công chứng các hợp đồng phù hợp pháp luật Việt Nam. Một số giao dịch thường gặp gồm:
- Hợp đồng ủy quyền.
- Hợp đồng thuê nhà, thuê tài sản.
- Hợp đồng mua bán tài sản.
- Văn bản thỏa thuận phân chia tài sản.
- Văn bản cam kết hoặc thỏa thuận dân sự.
Ngoài hộ chiếu, người yêu cầu cần chuẩn bị giấy tờ liên quan đến giao dịch. Công chứng viên sẽ kiểm tra điều kiện và tính hợp pháp của hồ sơ.
Công chứng văn bản liên quan đến thừa kế
Người nước ngoài có thể sử dụng hộ chiếu khi thực hiện thủ tục công chứng liên quan đến thừa kế. Ví dụ gồm văn bản khai nhận di sản hoặc thỏa thuận phân chia di sản. Tuy nhiên, hồ sơ cần có giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế và quyền sở hữu tài sản. Trường hợp có yếu tố nước ngoài, việc xác định pháp luật áp dụng cần được xem xét riêng.
Công chứng giấy tờ liên quan đến hôn nhân, gia đình
Hộ chiếu có thể được dùng để xác định nhân thân khi công chứng văn bản liên quan đến hôn nhân, gia đình. Ví dụ gồm văn bản thỏa thuận tài sản hoặc ủy quyền thực hiện một số công việc.
Từng trường hợp cần đáp ứng điều kiện pháp luật chuyên ngành. Người yêu cầu nên chuẩn bị thêm giấy tờ hộ tịch hoặc tài liệu chứng minh tình trạng hôn nhân nếu được yêu cầu.

3. Điều kiện của hộ chiếu khi sử dụng để công chứng
Không phải mọi trường hợp xuất trình hộ chiếu đều được chấp nhận. Người nước ngoài cần kiểm tra một số điều kiện quan trọng dưới đây.
Hộ chiếu phải còn giá trị sử dụng
Người yêu cầu nên xuất trình hộ chiếu còn thời hạn và có thông tin nhận dạng rõ ràng. Hộ chiếu hết hạn hoặc bị hư hỏng có thể khiến việc xác minh gặp khó khăn. Công chứng viên có trách nhiệm kiểm tra giấy tờ và xác định nhân thân người yêu cầu. Nếu không đủ cơ sở xác minh, công chứng viên có thể yêu cầu bổ sung giấy tờ.
Thông tin trên hộ chiếu phải thống nhất
Thông tin trên hộ chiếu cần phù hợp với các giấy tờ khác trong hồ sơ. Những nội dung cần kiểm tra gồm:
- Họ và tên.
- Ngày, tháng, năm sinh.
- Quốc tịch.
- Số hộ chiếu.
- Ngày cấp và thời hạn sử dụng.
Nếu tên trên hộ chiếu khác giấy tờ tài sản hoặc giấy tờ hộ tịch, người yêu cầu nên chuẩn bị tài liệu giải thích. Điều này giúp hạn chế việc phải sửa đổi hoặc bổ sung hồ sơ.
Người yêu cầu phải có năng lực hành vi dân sự phù hợp
Theo Điều 49 Luật Công chứng 2024, cá nhân yêu cầu công chứng phải có năng lực hành vi dân sự phù hợp. Người đó cũng cần tự nguyện tham gia giao dịch. Hộ chiếu chỉ giúp xác định danh tính. Giấy tờ này không chứng minh đầy đủ năng lực hành vi dân sự hoặc quyền định đoạt tài sản. Công chứng viên sẽ xem xét các điều kiện liên quan trước khi thực hiện công chứng.
4. Hồ sơ công chứng bằng hộ chiếu của người nước ngoài gồm những gì?
Hồ sơ cụ thể phụ thuộc vào loại hợp đồng và nội dung giao dịch. Tuy nhiên, người nước ngoài thường cần chuẩn bị những giấy tờ sau:

Đối với giao dịch đã soạn thảo sẵn, Điều 42 Luật Công chứng 2024 quy định thành phần hồ sơ cơ bản. Người yêu cầu cần cung cấp giấy tờ tùy thân và tài liệu liên quan. Nếu đề nghị công chứng viên soạn thảo giao dịch, hồ sơ được thực hiện theo Điều 43. Người yêu cầu cần cung cấp thông tin và giấy tờ phục vụ việc soạn thảo. Công chứng viên có thể yêu cầu bổ sung tài liệu nếu hồ sơ chưa đủ căn cứ giải quyết. Vì vậy, người nước ngoài nên liên hệ trước với tổ chức hành nghề công chứng.
5. Có được chứng thực bản sao hộ chiếu nước ngoài tại Việt Nam không?
Ngoài việc sử dụng hộ chiếu để công chứng giao dịch, người nước ngoài còn có thể cần chứng thực bản sao hộ chiếu.
Đây là hai thủ tục khác nhau:
- Công chứng giao dịch: Công chứng viên xác nhận tính xác thực, hợp pháp của giao dịch bằng văn bản.
- Chứng thực bản sao: Người có thẩm quyền xác nhận bản sao đúng với bản chính.
- Chứng thực chữ ký: Xác nhận chữ ký trong văn bản là chữ ký của người yêu cầu.
Theo Nghị định 23/2015/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, giấy tờ nước ngoài có thể được sử dụng làm cơ sở chứng thực bản sao. Người yêu cầu cần xuất trình bản chính để đối chiếu.
Đối với giấy tờ do cơ quan nước ngoài cấp, Điều 20 quy định về hợp pháp hóa lãnh sự. Việc áp dụng còn phụ thuộc trường hợp được miễn theo điều ước quốc tế hoặc nguyên tắc có đi có lại. Vì vậy, người nước ngoài nên hỏi trước cơ quan tiếp nhận về yêu cầu đối với hộ chiếu cụ thể. Không nên mặc định mọi giấy tờ nước ngoài đều phải hợp pháp hóa lãnh sự.

6. Người nước ngoài không biết tiếng Việt có được công chứng bằng hộ chiếu không?
Người nước ngoài không thông thạo tiếng Việt vẫn có thể yêu cầu công chứng tại Việt Nam. Tuy nhiên, họ phải có người phiên dịch theo quy định. Điều 49 Luật Công chứng 2024 quy định rõ yêu cầu này. Người phiên dịch do người yêu cầu công chứng mời và chịu trách nhiệm về nội dung phiên dịch.
Người phiên dịch cần đáp ứng các điều kiện sau:
- Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ.
- Thông thạo tiếng Việt và ngôn ngữ người yêu cầu sử dụng.
- Không có quyền, lợi ích hoặc nghĩa vụ liên quan đến việc công chứng.
- Dịch đầy đủ, chính xác nội dung giao dịch và phần trao đổi với công chứng viên.
Người phiên dịch phải giúp người nước ngoài hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình. Việc phiên dịch không chỉ giới hạn ở phần nội dung hợp đồng. Hộ chiếu vẫn được sử dụng để xác định nhân thân trong trường hợp này. Người nước ngoài cần chuẩn bị hộ chiếu và phối hợp với phiên dịch viên khi thực hiện thủ tục.
7. Quy trình công chứng bằng hộ chiếu tại Việt Nam
Người nước ngoài có thể thực hiện thủ tục theo các bước cơ bản sau:
Bước 1: Xác định loại giao dịch cần công chứng
Người yêu cầu cần xác định rõ nội dung và mục đích giao dịch. Việc này giúp tổ chức hành nghề công chứng hướng dẫn đúng thành phần hồ sơ.
Bước 2: Chuẩn bị hộ chiếu và giấy tờ liên quan
Người nước ngoài chuẩn bị hộ chiếu cùng các tài liệu cần thiết. Nếu giao dịch liên quan đến tài sản, cần có giấy tờ chứng minh quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng.
Bước 3: Kiểm tra hồ sơ tại tổ chức hành nghề công chứng
Công chứng viên kiểm tra giấy tờ và điều kiện tham gia giao dịch. Nếu hồ sơ chưa đầy đủ, người yêu cầu được hướng dẫn bổ sung.
Bước 4: Thực hiện phiên dịch nếu cần thiết
Người không thông thạo tiếng Việt cần có phiên dịch viên đáp ứng điều kiện pháp luật. Phiên dịch viên hỗ trợ giải thích nội dung và nghĩa vụ của các bên.
Bước 5: Ký văn bản và hoàn tất công chứng
Các bên ký văn bản trước sự chứng kiến của công chứng viên. Người yêu cầu nhận văn bản công chứng sau khi hoàn tất thủ tục.
Theo Điều 45 Luật Công chứng 2024, thời hạn thông thường không quá 2 ngày làm việc. Giao dịch phức tạp có thể kéo dài hơn, nhưng không quá 10 ngày làm việc.

8. Những lưu ý quan trọng khi sử dụng hộ chiếu để công chứng
Để hạn chế việc hồ sơ bị trả lại, người nước ngoài nên lưu ý một số vấn đề sau:
- Mang theo hộ chiếu bản chính: Bản chính giúp công chứng viên đối chiếu thông tin nhân thân.
- Kiểm tra thời hạn hộ chiếu: Nên sử dụng hộ chiếu còn giá trị và không bị hư hỏng.
- Thống nhất thông tin cá nhân: Họ tên, ngày sinh và quốc tịch cần khớp với tài liệu liên quan.
- Chuẩn bị bản dịch: Giấy tờ bằng tiếng nước ngoài có thể cần dịch sang tiếng Việt.
- Kiểm tra yêu cầu hợp pháp hóa: Tài liệu do nước ngoài cấp có thể thuộc trường hợp phải hợp pháp hóa lãnh sự.
- Bố trí phiên dịch viên: Người không thông thạo tiếng Việt cần chuẩn bị phiên dịch phù hợp.
- Xác định đúng loại thủ tục: Công chứng giao dịch và chứng thực bản sao hộ chiếu là hai việc khác nhau.
Đặc biệt, hộ chiếu không tự động chứng minh quyền sở hữu tài sản hoặc quyền thực hiện mọi giao dịch. Công chứng viên vẫn phải kiểm tra điều kiện pháp lý tương ứng.
Câu hỏi thường gặp về hộ chiếu người nước ngoài công chứng
1. Hộ chiếu nước ngoài có thay thế căn cước công dân khi công chứng không?
Có. Hộ chiếu là một trong những giấy tờ tùy thân được Điều 42 Luật Công chứng 2024 ghi nhận. Người nước ngoài có thể sử dụng hộ chiếu để xác định nhân thân.
2. Người nước ngoài chỉ mang hộ chiếu có công chứng được không?
Có thể, nếu giao dịch chỉ cần xác định nhân thân và không yêu cầu thêm giấy tờ. Tuy nhiên, phần lớn giao dịch cần tài liệu bổ sung theo nội dung cụ thể.
3. Hộ chiếu hết hạn có dùng để công chứng được không?
Không nên sử dụng hộ chiếu hết hạn để thực hiện thủ tục. Người yêu cầu nên xuất trình giấy tờ nhận dạng còn giá trị để công chứng viên xác minh.
4. Người nước ngoài có cần thẻ tạm trú khi công chứng không?
Không có yêu cầu chung bắt buộc mọi người nước ngoài phải xuất trình thẻ tạm trú. Hồ sơ cụ thể có thể cần giấy tờ cư trú tùy giao dịch và quy định chuyên ngành.
Xem thêm
Người Nước Ngoài Có Cần Thẻ Tạm Trú Khi Đi Công Chứng Không?
Công Chứng Cho Người Nước Ngoài Tại Việt Nam Thực Hiện Ở Đâu?
Hộ chiếu người nước ngoài công chứng tại Việt Nam là hoàn toàn có cơ sở pháp lý. Hộ chiếu được sử dụng để xác định nhân thân khi người nước ngoài tham gia giao dịch. Tuy nhiên, hộ chiếu không thay thế toàn bộ hồ sơ công chứng. Người yêu cầu cần chuẩn bị giấy tờ tài sản và tài liệu liên quan theo từng giao dịch.
Nếu không thông thạo tiếng Việt, người nước ngoài cần có phiên dịch viên theo quy định. Việc kiểm tra hồ sơ trước khi đến tổ chức hành nghề công chứng giúp tiết kiệm thời gian.