Vì sao nên công chứng di chúc để tránh tranh chấp thừa kế?

Di chúc là căn cứ pháp lý quan trọng để xác định ý chí của người để lại tài sản sau khi qua đời. Tuy nhiên, trên thực tế, rất nhiều vụ tranh chấp thừa kế vẫn xảy ra dù người mất đã lập di chúc. Nguyên nhân phổ biến đến từ việc di chúc không hợp pháp, không rõ ràng hoặc bị nghi ngờ về tính xác thực.

Chính vì vậy, công chứng di chúc được xem là giải pháp an toàn, hiệu quả giúp hạn chế tối đa rủi ro tranh chấp, bảo vệ quyền lợi cho cả người lập di chúc và những người thừa kế. Cùng Văn Phòng Công Chứng Đại Việt hiểu rõ hơn qua bài viết dưới đây nhé!

Di chúc là gì và vì sao dễ phát sinh tranh chấp?

Di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết. Theo quy định pháp luật, di chúc có thể được lập bằng văn bản hoặc bằng miệng (trong trường hợp đặc biệt). Tuy nhiên, không phải di chúc nào cũng có giá trị pháp lý tuyệt đối.

Tranh chấp thừa kế thường phát sinh do:

– Di chúc viết tay không rõ ràng, nội dung mâu thuẫn hoặc thiếu thông tin quan trọng

– Người lập di chúc tại thời điểm đó không minh mẫn, bị ép buộc hoặc lừa dối

– Di chúc không đúng hình thức theo quy định pháp luật

– Có nhiều bản di chúc khác nhau, không xác định được bản nào là hợp lệ

– Người thừa kế không đồng thuận và cho rằng di chúc bị làm giả

Những rủi ro này hoàn toàn có thể được hạn chế nếu di chúc được lập và công chứng đúng quy trình.

Công chứng di chúc là gì?

Công chứng di chúc là việc người lập di chúc yêu cầu công chứng viên chứng nhận tính hợp pháp của di chúc tại văn phòng công chứng. Công chứng viên sẽ kiểm tra:

– Năng lực hành vi dân sự của người lập di chúc

– Sự tự nguyện, minh mẫn khi lập di chúc

– Nội dung di chúc có phù hợp quy định pháp luật hay không

– Hình thức di chúc có đầy đủ, rõ ràng và hợp lệ

Sau khi công chứng, di chúc được lưu trữ tại văn phòng công chứng và có giá trị pháp lý cao.

Vì sao nên công chứng di chúc để tránh tranh chấp thừa kế?

1. Đảm bảo di chúc có giá trị pháp lý cao

Di chúc được công chứng gần như loại bỏ khả năng bị tuyên vô hiệu do sai hình thức hoặc nội dung. Công chứng viên là người có chuyên môn pháp lý, sẽ hướng dẫn và kiểm tra kỹ lưỡng trước khi xác nhận. Điều này giúp di chúc đáp ứng đầy đủ các điều kiện có hiệu lực theo pháp luật.

2. Hạn chế tối đa việc khiếu nại, kiện tụng

Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tranh chấp thừa kế là nghi ngờ tính xác thực của di chúc. Khi di chúc đã được công chứng, khả năng bị cho là giả mạo, bị ép buộc hay lập trong tình trạng không minh mẫn gần như không còn. Đây là căn cứ rất mạnh để tòa án xem xét nếu có tranh chấp xảy ra.

3. Thể hiện rõ ràng ý chí của người để lại tài sản

Di chúc công chứng được trình bày rõ ràng, mạch lạc, hạn chế cách hiểu khác nhau. Tài sản được mô tả cụ thể, người thừa kế được xác định chính xác, từ đó tránh mâu thuẫn giữa các thành viên trong gia đình.

4. Bảo vệ quyền lợi của người thừa kế hợp pháp

Trong nhiều trường hợp, người lập di chúc muốn phân chia tài sản không theo thứ tự thừa kế thông thường. Việc công chứng giúp đảm bảo ý chí này được pháp luật công nhận và thực hiện đúng, tránh việc người khác lợi dụng kẽ hở pháp lý để tranh giành tài sản.

5. Được lưu trữ an toàn, tránh thất lạc hoặc chỉnh sửa

Di chúc công chứng được lưu trữ tại văn phòng công chứng theo quy định. Nhờ đó:

– Tránh bị mất, rách, hư hỏng

– Tránh việc bị sửa chữa, thêm bớt nội dung trái phép

– Dễ dàng tra cứu khi cần thực hiện thủ tục khai nhận thừa kế

6. Giảm căng thẳng, giữ gìn tình cảm gia đình

Tranh chấp thừa kế không chỉ gây thiệt hại về thời gian, tiền bạc mà còn làm rạn nứt tình cảm gia đình. Một bản di chúc công chứng rõ ràng, minh bạch sẽ giúp các bên dễ chấp nhận, tôn trọng ý nguyện của người đã khuất, từ đó giữ gìn sự hòa thuận.

Những ai nên công chứng di chúc?

Thực tế, bất kỳ ai có tài sản đều nên cân nhắc công chứng di chúc, đặc biệt là:

– Người sở hữu nhà đất, tài sản có giá trị lớn

– Người có nhiều con, con riêng, con nuôi

– Gia đình có mối quan hệ phức tạp

– Người muốn phân chia tài sản theo ý chí riêng

– Người cao tuổi hoặc có bệnh lý cần chuẩn bị trước

Việc công chứng di chúc sớm giúp chủ động kiểm soát rủi ro và tránh để lại gánh nặng pháp lý cho người thân.

Thủ tục công chứng di chúc có phức tạp không?

Thủ tục công chứng di chúc hiện nay khá đơn giản và nhanh gọn, thường bao gồm:

– Giấy tờ tùy thân của người lập di chúc

– Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản

– Nội dung di chúc (có thể nhờ công chứng viên hỗ trợ soạn thảo)

Trong trường hợp người lập di chúc không thể đi lại, công chứng viên có thể công chứng ngoài trụ sở theo yêu cầu, đảm bảo quyền lợi cho người dân.

Công chứng di chúc không chỉ là thủ tục pháp lý, mà còn là giải pháp bảo vệ ý chí cá nhân và gìn giữ sự bình yên cho gia đình sau này. Nếu bạn đang sở hữu tài sản và muốn an tâm cho tương lai, công chứng di chúc sớm chính là lựa chọn khôn ngoan và cần thiết.