Thủ tục lập hợp đồng tặng cho tài sản có phải công chứng không?

Trong các giao dịch dân sự phổ biến hiện nay, hợp đồng tặng cho tài sản là hình thức được nhiều người lựa chọn để chuyển nhượng quyền sở hữu một cách hợp pháp, nhất là giữa người thân trong gia đình. Tuy nhiên, một trong những câu hỏi thường gặp là: Lập hợp đồng tặng cho tài sản có bắt buộc phải công chứng không?

Bài viết dưới đây, Văn Phòng Công Chứng Trần Hằng sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về quy định pháp luật hiện hành và hướng dẫn cụ thể thủ tục công chứng hợp đồng tặng cho tài sản năm 2025.

1. Hợp đồng tặng cho tài sản là gì?

Theo Điều 457 Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng tặng cho tài sản là sự thỏa thuận giữa bên tặng và bên được tặng, theo đó bên tặng cho chuyển quyền sở hữu tài sản của mình cho bên được tặng mà không yêu cầu đền bù, còn bên nhận đồng ý nhận tài sản.

Hợp đồng này có thể kèm theo điều kiện hoặc không, nhưng trong mọi trường hợp, nội dung hợp đồng không được trái với quy định pháp luật và đạo đức xã hội.

2. Có bắt buộc phải công chứng hợp đồng tặng cho không?

Câu trả lời phụ thuộc vào loại tài sản được tặng cho. Luật pháp Việt Nam quy định cụ thể như sau:

a. Tặng cho tài sản là bất động sản (nhà, đất…)

=> BẮT BUỘC phải công chứng hoặc chứng thực theo Điều 459 Bộ luật Dân sự 2015.

Ngoài ra, Luật Đất đai sửa đổi (có hiệu lực từ 01/01/2025) còn quy định rõ: hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất, nhà ở phải được công chứng tại tổ chức hành nghề công chứng hoặc chứng thực tại UBND cấp xã để có hiệu lực pháp lý. Đây là điều kiện bắt buộc để cơ quan nhà nước thực hiện thủ tục sang tên quyền sở hữu cho bên được tặng.

b. Tặng cho tài sản là động sản phải đăng ký quyền sở hữu (xe máy, ô tô…)

=> Phải lập thành văn bản và đăng ký tại cơ quan có thẩm quyền. Văn bản này nên được công chứng để đảm bảo pháp lý và thuận tiện trong quá trình đăng ký.

c. Tặng cho tài sản là động sản không bắt buộc đăng ký (tiền, vàng, hàng hóa tiêu dùng…)

=> Không bắt buộc phải lập văn bản hay công chứng. Tuy nhiên, nên có văn bản ghi nhận để làm chứng cứ khi có tranh chấp.

3. Khi nào nên công chứng hợp đồng tặng cho?

Dù không bắt buộc, công chứng vẫn được khuyến nghị trong các trường hợp sau:

– Tài sản có giá trị lớn, dễ phát sinh tranh chấp.

– Người tặng và người được tặng không có quan hệ huyết thống.

– Có điều kiện ràng buộc trong hợp đồng (ví dụ: chỉ tặng nếu người nhận thực hiện nghĩa vụ chăm sóc…).

– Người nhận muốn sử dụng hợp đồng để làm căn cứ đăng ký sở hữu hoặc kê khai thuế.

Việc công chứng sẽ giúp đảm bảo tính pháp lý, minh bạch, rõ ràng và được pháp luật bảo vệ khi xảy ra tranh chấp.

4. Thủ tục công chứng hợp đồng tặng cho tài sản

Nếu bạn thuộc nhóm phải công chứng hợp đồng tặng cho tài sản, quy trình thực hiện như sau:

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ

Hồ sơ thông thường gồm:

– Dự thảo hợp đồng tặng cho tài sản.

– Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản: sổ đỏ, đăng ký xe, giấy tờ mua bán,…

– Giấy tờ tùy thân của các bên: CCCD/hộ chiếu còn hiệu lực.

– Giấy chứng nhận tình trạng hôn nhân (nếu tài sản là tài sản riêng).

– Giấy tờ chứng minh mối quan hệ nhân thân (nếu xin miễn thuế thu nhập cá nhân).

Bước 2: Nộp hồ sơ tại nơi công chứng

– Bạn có thể nộp tại Phòng công chứng tư nhân hoặc Phòng công chứng nhà nước.

– Nếu không có tranh chấp, tài sản rõ ràng, đầy đủ giấy tờ thì việc công chứng sẽ được thực hiện trong 1 – 2 ngày làm việc.

Bước 3: Ký kết hợp đồng trước mặt công chứng viên

– Các bên phải có mặt đầy đủ để ký vào hợp đồng tặng cho trước sự chứng kiến của công chứng viên.

– Trường hợp bên tặng hoặc bên nhận không thể có mặt, có thể ủy quyền theo đúng quy định pháp luật.

Bước 4: Nhận hợp đồng đã công chứng

– Sau khi hoàn tất, công chứng viên đóng dấu, ký tên và trả lại bản chính hợp đồng đã công chứng cho các bên.

– Từ đó, người nhận tài sản có thể thực hiện các thủ tục sang tên (nếu là tài sản đăng ký quyền sở hữu).

5. Lưu ý khi lập hợp đồng tặng cho tài sản

– Tài sản mang đi tặng phải không có tranh chấp, không bị kê biên hoặc thế chấp.

– Nếu là tài sản chung vợ chồng, cần sự đồng ý của cả hai.

– Nếu bên nhận không thực hiện điều kiện trong hợp đồng tặng cho có điều kiện, bên tặng có quyền yêu cầu hủy bỏ hợp đồng.

– Khi có tranh chấp, hợp đồng không có công chứng sẽ khó được bảo vệ trước pháp luật.

Việc lập hợp đồng tặng cho tài sản có cần công chứng hay không phụ thuộc vào loại tài sản và mục đích sử dụng hợp đồng đó. Đối với bất động sản, xe cộ, tài sản có giá trị lớn, công chứng là bắt buộc hoặc nên thực hiện để đảm bảo tính pháp lý và phòng tránh tranh chấp.

Hiểu rõ các quy định và chuẩn bị đúng thủ tục là cách tốt nhất để quá trình tặng cho tài sản diễn ra suôn sẻ, hợp pháp. Nếu bạn còn băn khoăn về hồ sơ, điều kiện công chứng hay cần hỗ trợ pháp lý, hãy liên hệ với các văn phòng công chứng uy tín hoặc luật sư để được tư vấn kịp thời.